Alles over beleggingsmethodieken

Welke beleggingsmethodiek?

De belangrijkste keuze voor een belegger is die van de te hanteren beleggingsmethodiek. Dit hoofdstuk verstrekt u alle informatie om een verstandige keuze te maken.

Eerste keuze: Actief - of passief beleggen

De eerste beslissing die gemaakt moet worden is de beslissing tussen een actieve beleggingsmethodiek of een passieve beleggingsmethodiek. De centrale vraag die u dient te beantwoorden is of u gelooft in de conclusies van honderden onafhankelijke onderzoeken die aantonen dat toekomstige koersontwikkelingen onvoorspelbaar zijn of dat u gelooft in de reclame-uitingen en beloftes van financiële partijen die het tegenovergestelde beweren.
Als u uw toekomstige vermogensgroei wilt baseren op de conclusies van de talloze onafhankelijke onderzoeken dan kiest u voor passief. Legt u dit naast u neer en wenst u de zeer kleine kleine kans te nemen op succes, dan kiest u voor een actieve beleggingsmethodiek. Maar wat zijn nu precies de belangrijkste eigenschappen van beide beleggingsmethodieken?

Definitie actieve beleggingsmethodiek

Een actieve beleggingsmethodiek is wereldwijd en dus ook in Nederland de toonaangevende methodiek. Het doel van actief beheer is het verslaan van een relevante benchmark. Om dit doel te realiseren wordt er gebruik gemaakt van één of meer beleggingsstrategieën. De bekendste strategieën zijn:

  • Selectie van het 'winnende' aandeel of obligatie;
  • Timing;
  • Selectie van het 'winnende' beleggingsfonds;
  • Selectie van de 'winnende' beleggingsstijl.

In Nederland hanteren nagenoeg alle banken en/of vermogensbeheerders een actieve beleggingsmethodiek. De gebruikte beleggingsobjecten voor invulling van deze methodiek zijn individuele aandelen, individuele obligaties, actief beheerde beleggingsfondsen en alternatieve beleggingsvormen. Maar ook passieve beleggingsinstrumenten, zoals ETF’s en indexfondsen, kunnen (zelfs zeer) actief gebruikt worden!

Wat al deze partijen gemeen hebben is dat er in hun beleggingsmethodiek een uitspraak gedaan wordt over de toekomst. Als de financiële instelling schrijft in haar beleggingsvisie dat zij 'onderwogen' is voor de sector telecom, dan wordt er een voorspelling gedaan over een toekomstige ontwikkeling. In dit voorbeeld dat verwacht dat in het toekomst het rendement van de sector telecom lager zal zijn dan het marktrendement. Een dergelijk claim wordt echter in de praktijk nimmer waargemaakt.

Andere uitspraken waar u een actieve beleggingsmethodiek aan herkent zijn bijvoorbeeld de volgende uitspraken:

  • • Onze analisten verwachten dat de economische groei van Europa zal uitkomen op 2,4%;
  • • Deze onderneming zal de komende jaren een winstgroei laten zien van 4,5% per jaar;
  • • Wij verwachten voor de komende jaren een klimaat met lage rentestanden;
  • • De inflatie zal de komende jaren fors stijgen;
  • • Wij hebben een koopadvies voor het aandeel A.

Uit wetenschappelijk onderzoek naar de kwaliteit van al deze voorspellingen kan er maar één conclusie getrokken worden. Het is onmogelijk om consequent een correcte voorspelling te maken. Inspelen op al die talloze verwachtingen resulteert in een actieve beleggingsmethodiek. Continue aan- en verkopen resulteert in aanzienlijke kosten. Kosten waarvan in de praktijk blijkt dat dit niet terugverdiend kan worden. Tellen we de hoge managementvergoedingen op die actief beheerde beleggingsfondsen in rekening brengen, dan kan het niet anders dan dat de resultaten van een actieve beleggingsmethodiek structureel gemiddeld lager moet liggen dan het marktrendement. Academisch onderzoek heeft dit ook met diverse onderzoeken aangetoond.

Actieve beleggers hebben een zeer kleine kans op succes!

Talloze onderzoeken tonen aan dat de gemiddelde gerealiseerde rendementen van een actieve beleggingsmethodiek structureel achterblijft bij het rendement van een relevante index. De kans op het beter te doen dan de ‘markt’ is zeer klein.

Het moet dan ook frustrerend zijn voor actieve beleggers om geconfronteerd te worden met deze conclusies. Om aan te geven hoeveel rendement een actieve belegger laat liggen, verdelen we actieve beleggers in drie groepen:

  1. Actief beheerde beleggingsfondsen;
  2. Actieve fondsbeleggers (de meeste beleggers bij een bank)
  3. Particulieren die actief hun eigen portefeuille beheren (vaak via een internetbroker).

De rendementen van actief beheerde beleggingsfondsen

welke beleggingsmethodiek01De meeste beleggingsfondsen hanteren een actief beleggingsbeleid. Ze proberen dus een beter rendement te realiseren dan een relevante benchmark.
De strategie die meestal wordt gebruikt is het overwegen van beleggingen waarvan wordt verwacht dat deze beter dan gemiddeld gaan presteren en het onderwegen van beleggingen waarvan het tegendeel wordt verwacht.

In tegenstelling tot wat actief beheerde beleggingsfondsen in hun reclame-uitingen beleggers beloven, blijkt in de praktijk dat het gemiddelde rendement achterblijft bij het marktrendement. Er zijn zoveel onderzoeken beschikbaar die deze conclusie staven, dat het zeer naïef zou zijn om iets anders te verwachten. Het feit dat er hoog opgeleide en ervaren professionals aan het roer staan van actief beheerde beleggingsfondsen betekent helemaal niets. De reden is erg eenvoudig. Nobelprijswinnaar William Sharpe heeft hier een zeer beroemd artikel (‘The Arithmetic of Active Management’) over geschreven genaamd.

Het artikel van Sharpe bevat veel berekeningen. De logica achter al deze berekeningen spreekt echter voor zich en is onweerlegbaar. Ten eerste realiseren actief beheerde beleggingsfondsen en passieve beleggingsfondsen voor kosten gemiddeld als groep exact hetzelfde rendement. Het netto-rendement echter, na aftrek van kosten, is in het nadeel van actief beheerde beleggingsfondsen. Mits juist gemeten moet een actief beheerde beleggingsfonds daarom slechter presteren dan een goedkoop passief beleggingsfonds.
Dat betekent dat u als belegger besluit om te beleggen met behulp van dure actief beheerde beleggingsfondsen dan heeft u een grote kans dat u aanzienlijk minder kapitaal zult opbouwen dan als u gebruikt maakt van goedkope passieve beleggingsfondsen.

welke beleggingsmethodiek02

welke beleggingsmethodiek03

Het bewijs wordt geleverd door te kijken naar de prestaties van actief beheerde beleggingsfondsen.

Hierboven ziet u de spreiding in rendementen van obligatiefondsen en aandelenfondsen ten opzichte van het marktrendement over een periode van 15 jaar. De groene balken zijn de actief beheerde beleggingsfondsen, de paarse balken zijn de indexfondsen.
Duidelijk waarneembaar is dat het merendeel van de actieve beleggingsfondsen over een dergelijke periode uiteindelijk niet meer bestaat. Dit is meestal het gevolg van (zeer) slechte prestaties. Van de fondsen die overleven, blijkt het merendeel (sterk) achter te blijven bij het marktrendement. De rendementen van indexfondsen ligt veel dichter bij het marktrendement maar belangrijker nog, er is geen sprake van een enorme afwijking!

Een belangrijk kenmerk is dat de tijd ervoor zorgt dat de toch al kleine kans op succes nog minder wordt.

welke beleggingsmethodiek04

welke beleggingsmethodiek05Dat laat bovenstaand onderzoek zien. De enig juiste conclusie is dus dat het niet verstandig is om te beleggen met behulp van actief beheerde beleggingsfondsen.

De rendementen van fondsbeleggers

welke beleggingsmethodiek06Het merendeel van alle beleggers maakt desondanks gebruik van actief beheerde beleggingsfondsen. Het zijn dus fondsbeleggers. Uit onderzoek blijkt dat de rendementen van fondsbeleggers nog lager zijn dan het gemiddelde rendement van actief beheerde beleggingsfondsen. Er is veel onderzoek gedaan naar de oorzaak van deze 'underperformance'.
De oorzaak ligt in het feit dat fondsbeleggers met name beleggen in de best presterende fondsen van de afgelopen periode. Onderzoeken tonen aan dat het meest vermogen van beleggers in recente winnaars wordt geïnvesteerd.

Onderzoek toont echter onomstotelijk aan dat de meeste van die best presterende fondsen uit het verleden in de toekomst juist gaan achterblijven bij het marktrendement. Dit achterblijven wordt 'underperformance' genoemd. Ongeveer 75% van de best presterende beleggingsfondsen behoort in de drie volgende jaren tot een achterblijver. Dat betekent dat het een slechte beleggersstrategie om te beleggen in de best presterende beleggingsfondsen.

 

 

De rendementen van beleggers die het 'zelf doen'

Steeds meer beleggers besluiten dan maar om zelf de beleggingsportefeuille te beheren. Ook naar de rendementen van deze beleggers is veel onderzoek gedaan. De conclusies van deze onderzoeken zijn het meest schrikbarend. Volgende een beroemd onderzoek dat is verricht aan de universiteit van Maastricht blijft de gemiddelde belegger 10% per jaar achter ten opzichte van het marktrendement.

Definitie passieve beleggingsmethodiek

De passieve beleggingsmethodiek is wereldwijd met een forse opmars bezig. In Nederland wordt de passieve beleggingsmethodiek nog echter nauwelijks door particuliere beleggers gehanteerd. De oorzaak ligt in de tegenovergestelde belangen van met name de banken. De meeste banken zijn eigendom van aandeelhouders. Deze aandeelhouders streven naar winstmaximalisatie. De Nederlandse beleggersindustrie is een erg winstgevende tak van sport en banken zijn dus juist gebaat bij hoge kosten. Belangrijk kenmerk van passief beleggen is het reduceren van alle kosten. Naast de zeer lage kosten in de fondsen zelf, worden de kosten geminimaliseerd door zeer weinig transacties te doen. Er zijn twee soorten passieve beleggingsmethodieken:

1. Indexbeleggen;
2. Asset-Class beleggen.

Bij indexbeleggen wordt getracht een vergelijkbaar rendement na te streven als een bepaalde index. Bij Asset-Class beleggen wordt het rendement van een bepaalde asset-class nagestreefd. Beide methodieken hanteren dezelfde uitgangspunten:

  • Financiële markten zijn efficiënt en het is dus onmogelijk om toekomstige koersbewegingen te voorspellen
  • Zeer lage kosten;
  • Beleggen is een zogenaamde 'zero-sum' game.

De centrale vraag is welke beleggingsmethodiek beter is: indexbeleggen of asset-class beleggen. Onderzoek toont aan dat indexbeleggen een klein aantal nadelen kent. Deze nadelen zijn de volgende:

  • Indexbeleggen kenmerkt zich door stijldrift;
  • De periodieke aanpassing van de index veroorzaakt verplichte aan- en verkopen binnen de ETF en indexfonds;
  • Indexbeleggers beleggen in bubbles;
  • Werkelijke underperformance van indexvolgende fondsen is groter dan de kosten.

Nadeel 1: Indexbeleggen kenmerkt zich door stijldrift.
Een commerciële index wordt gemiddeld eens per jaar aangepast. Dat betekent dat gedurende een jaar lang de beleggingen van de index niet meer kunnen voldoen aan de criteria van die index. Stel dat u wilt gaan beleggen in aandelen van kleine ondernemingen. Op het moment van de indexaanpassing bestaat de index uitsluitend uit aandelen van kleine ondernemingen.

Maar naarmate de tijd verstrijkt, zal de marktkapitalisatie veranderen met als gevolg dat op een gegeven moment niet alle aandelen die nog in de index zitten voldoen aan de karakteristieken van de index.

Dat betekent dat u denkt te beleggen in aandelen van kleine ondernemingen maar in de praktijk een gedeelte in andere aandelen is geïnvesteerd.

 welke beleggingsmethodiek08welke beleggingsmethodiek07

Nadeel 2: indexbeleggers beleggen in bubbles

welke beleggingsmethodiek09De weging in een index wordt bepaald door de marktkapitalisatie. Het zorgt ervoor dat indexbeleggers eind vorige eeuw grote belangen opbouwden in internet, IT- en Telecom aandelen en daarvoor massaal in Japanse aandelen investeerden.

Dergelijke aandelen worden groei-aandelen genoemd en er komen geregeld periodes voor dat beleggers de toekomst van dit soort ondernemingen te positief inschatten met als gevolg dat de waarderingen erg kunnen oplopen. Onderzoek toont dan ook aan dat de verwachte rendementen van dergelijke ondernemingen gemiddeld lager is dan waarde-aandelen.

Nadeel 3: Verplichte aan- en verkopen leiden tot onzichtbare transactiekosten

welke beleggingsmethodiek10 Stel u voor dat u een pizza besteld en bij de order de voorwaarden stelt dat de pizza exact om 18.00 uur moet worden afgeleverd en exact vastgestelde ingrediënten moet bevatten. Het pizza bedrijf zal dan een hogere prijs voor een dergelijke pizza in rekening brengen. Dit geldt ook voor indexvolgende fondsen.

Op het moment dat de index wordt aangepast, moeten indexvolgende fondsen hun portefeuille aanpassen aan de nieuwe weging. Er is geen keus welke beleggingstitels moeten worden verhandeld. Dit heeft de index namelijk voorgeschreven. Het gevolg is dat in een zeer korte periode enorm veel transacties worden gedaan. Dat kun je terugzien aan de piekvolumes. Onderzoek toont aan dat dit resulteert in onzichtbare kosten die worden ingeschat op 0,26% voor zeer liquide markten en 1,15% voor minder liquide markten, zoals de opkomende markten en aandelen van kleine ondernemingen.

Nadeel 4: de werkelijke performance van indexvolgende fondsen is groter dan de kosten

In de praktijk blijven ETF’s en indexfondsen achter bij de relevante index, dankzij:

  1. Total expense ratio (de beheerkosten);
  2. Transactie en herbelanceringskosten;
  3. Cash drag (ontvangen dividend wordt niet direct uitgekeerd);
  4. Timing van transacties

Het resultaat is dat ETF’s en indexfondsen gemiddeld het dubbele van de expense ratio achterblijven bij de index. Beleggers krijgen ook nog te maken met de kosten van bied- en laatkoersen. Indicatief: 0,10% tot 0,50% per transactie.

Kenmerken evidenced-based beleggen

Evidenced-based beleggen in een beleggingsmethodiek die haar oorsprong vind op de universiteiten waar al decennia lang onderzoek is gedaan naar de werking van financiële markten. Onderzoekers zijn verantwoordelijk voor de belangrijkste innovaties in de financiële wereld. Voor de inzichten zijn meerdere Nobelprijzen uitgereikt.

De conclusies van de wetenschap omtrent beleggen is:

  • Markten belonen beleggers met rendement. In een efficiënte markt weerspiegelen prijzen volledig de beschikbare informatie en belonen beleggers met rendement.
  • Risico en rendement zijn met elkaar verbonden. Het is onmogelijk om uw beleggingsrendement te verbeteren zonder meer risico te nemen;
  • Diversificatie is essentieel. Spreiding over diverse asset classes en op basis van wereldwijde marktkapitalisatie is noodzakelijk om onnodige specifieke risico’s te voorkomen;
  • Portefeuille constructie (bloostelling aan rendementsbepalende factoren) en een rustig en verstandig transactiebeleid is bepalend voor de rendements-risico karakteristieken van een beleggingsportefeuille;
  • Asset allocatie is grotendeels bepalend voor het rendement van de portefeuille;
  • De tijd is uw grootste vriend en korte termijn fluctuaties zijn door niemand te voorspellen. Hoe langer u de tijd heeft des te groter de kans op een positief rendement. Omdat korte termijn fluctuaties niet te voorspellen zijn is het zinloos om hierop te reageren

welke beleggingsmethodiek11

Academisch onderzoek heeft ons inzage gegeven welke factoren bepalend zijn voor de verwachte rendementen en risico’s!

Deze factoren zijn robuust en statistisch significant.

welke beleggingsmethodiek12

Beleggers kunnen meer vermogen opbouwen door gebruik te maken van deze factoren.

Dominicanenlaan 2 • 2408 KH Alphen aan den Rijn •  info@devriesinvestmentservices.nl